Technopedia Center
PMB University Brochure
Faculty of Engineering and Computer Science
S1 Informatics S1 Information Systems S1 Information Technology S1 Computer Engineering S1 Electrical Engineering S1 Civil Engineering

faculty of Economics and Business
S1 Management S1 Accountancy

Faculty of Letters and Educational Sciences
S1 English literature S1 English language education S1 Mathematics education S1 Sports Education
teknopedia

url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url
  2. Weltenzyklopädie
  3. ایکس‌باکس ۳۶۰ - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
ایکس‌باکس ۳۶۰ - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از Xbox 360)
اکس‌باکس ۳۶۰
Xbox۳۶۰
اکس‌باکس ۳۶۰
سازندهمایکروسافت
خانواده محصولاکس‌باکس
گونهکنسول بازی ویدئویی
نسلنسل هفتم
تاریخ انتشار
براساس مناطق
در دسترس‌بودن خرده‌فروشیاز ۲۲ نوامبر ۲۰۰۵ تا ۲۰ آوریل ۲۰۱۶ - بیش از ۱۰ سال
متوقف‌شده30 ژوئیه 2024
واحدهای فروخته‌شده۸۶ میلیون واحد تا پایان چرخه تولید و عرضه
رسانهدی‌وی‌دی، سی‌دی، دانلود، اچ‌دی دی‌وی‌دی
CPU۳/۲ گیگاهرتز پاور پی‌سی، سه هسته‌ای زنون
حافظه رم۵۱۲ مگابایت/۴ گیگابایت
گرافیک۵۰۰ مگاهرتز ای‌تی‌آی
کنترل‌کننده بازی۴ کنترل‌کننده بیسیم یا باسیم
سرویس‌های برخطایکس‌باکس لایو
پرفروش‌ترین بازیعنوان !Kinect Advantures با ۲۴ میلیون نسخه فروش تا پایان سال۲۰۲۳
سازگاری عقبرواکس باکس
پیشینیاناکس باکس
  • سازنده: مایکروسافت
  • نوع: کنسول بازی
  • نسل: هفتم
  • واحد پردازش مرکزی: ۳٫۲ گیگاهرتز سه هسته‌ای از نوع POWER PC با ساختار متقارن ساخت آی‌بی‌ام
  • واحد پردازش گرافیکی: یک بسته شامل: Custom ATI Xenos 500Mhz + NEC Daughter Die with 10MB eDRAM
  • حافظه: ۵۱۲MB DDR III
  • تعداد کنترل‌ها: حداکثر ۴ عدد به صورت بی‌سیم و ۳ عدد از راه USB
  • اتصال:در مدل نخست ۳ عدد USB + درگاه وای-فای + پورت ۱۰۰BASE-TX اترنت برای اتصال به اینترنت، همچنین سیستم ۲ عدد ورودی برای کارت حافظه اختصاصی دارد.[۱]
  • درایو: DVD Ron 12X با حداکثر سرعت انتقال داده ۱۶٫۵ Mbps
  • فروش: ۸۶ میلیون عدد (تا پایان چرخه تولید)
  • پرفروشترین بازی‌ها: بازی Kinect Adventures با فروش بیش از ۲۴ میلیون نسخه، بازی Grand Theft Auto V با فروش ۲۳ میلیون نسخه و همچنین عنوان Call of Duty: Modern Warfare 3 با فروش ۱۴ میلیون نسخه.
  • ریجن‌ها: اکس‌باکس ۳۶۰ در ریجن‌های مختلف از جمله PAL, NTSC-U و NTSC-J ارائه می‌شود.


ایکس‌باکس ۳۶۰ یک کنسول بازی ویدئویی خانگی است که توسط شرکت مایکروسافت توسعه داده شد. این کنسول جانشین «ایکس‌باکس اوریجینال» و دومین کنسول در مجموعهٔ ایکس‌باکس به شمار می‌رود. ایکس‌باکس ۳۶۰ به‌طور رسمی در تاریخ ۱۲ مهٔ ۲۰۰۵ در برنامه‌ای با عنوان «MTV Presents Xbox: The Next Generation Revealed» از شبکهٔ MTV معرفی شد و اطلاعات کامل‌تر دربارهٔ زمان عرضه و بازی‌ها در همان ماه در نمایشگاه E3 سال ۲۰۰۵ اعلام گردید.[۲] ایکس‌باکس ۳۶۰ به‌عنوان یک کنسول نسل هفتمی، عمدتاً با پلی‌استیشن ۳ شرکت سونی و کنسول وی شرکت نینتندو رقابت می‌کرد.

سرویس آنلاین ایکس‌باکس ۳۶۰ با نام ایکس‌باکس لایو، نسبت به نسخهٔ قبلی آن در ایکس‌باکس اولیه گسترش یافت و در طول عمر کنسول به‌طور منظم به‌روزرسانی می‌شد. این سرویس در دو نسخهٔ رایگان و اشتراکی در دسترس بود و به کاربران امکان بازی آنلاین، دانلود بازی‌ها (از طریق Xbox Live Arcade) و نسخه‌های آزمایشی بازی‌ها را می‌داد. همچنین کاربران می‌توانستند از طریق بخش‌های «اکس باکس میوزیک» و «اکس باکس ویدئو» موسیقی، برنامه‌های تلویزیونی و فیلم‌ها را خریداری کرده یا به‌صورت آنلاین پخش کنند و به سرویس‌های محتوایی شرکت‌های دیگر از طریق برنامه‌های پخش رسانه دسترسی داشته باشند. علاوه بر قابلیت‌های چندرسانه‌ای آنلاین، ایکس‌باکس لایو امکان پخش رسانه‌ها از رایانه‌های شخصی محلی را نیز فراهم می‌کرد. لوازم جانبی متعددی برای ایکس‌باکس ۳۶۰ عرضه شد که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به کنترلرهای بی‌سیم، حافظهٔ داخلی با ظرفیت بالاتر و دوربین حرکتی «کینکت» اشاره کرد. عرضهٔ این خدمات و لوازم جانبی باعث شد برند ایکس‌باکس از یک کنسول صرفاً مخصوص بازی فراتر رفته و به یک مرکز سرگرمی چندرسانه‌ای برای اتاق نشیمن تبدیل شود.[۳][۴][۵]

ایکس‌باکس ۳۶۰ که در فاصلهٔ زمانی بین نوامبر ۲۰۰۵ تا دسامبر ۲۰۰۶ در بیشتر نقاط جهان عرضه شد، در ابتدا در بسیاری از مناطق از جمله آمریکای شمالی و اروپا با کمبود عرضه مواجه بود. نسخه‌های اولیهٔ این کنسول با نرخ بالای خرابی روبه‌رو بودند که با مشکل معروف به «حلقهٔ قرمز مرگ» شناخته می‌شد و باعث شد مایکروسافت دورهٔ گارانتی دستگاه را افزایش دهد. مایکروسافت در ادامه دو مدل بازطراحی‌شده از این کنسول را عرضه کرد که نخستین آن‌ها ایکس‌باکس ۳۶۰ اس در سال ۲۰۱۰ بود.[۶] و مدل ایکس‌باکس ۳۶۰ ای که در سال ۲۰۱۳ عرضه شد.[۷]

ایکس‌باکس ۳۶۰ نهمین کنسول بازی خانگی پرفروش تاریخ است و پرفروش‌ترین کنسولی به‌شمار می‌رود که توسط یک شرکت آمریکایی و همچنین توسط مایکروسافت ساخته شده است. با وجود اینکه ایکس‌باکس ۳۶۰ پرفروش‌ترین کنسول نسل خود نبود، وب‌سایت تک‌رادار آن را به‌دلیل تمرکز بر توزیع دیجیتال رسانه‌ها و بازی چندنفره از طریق ایکس‌باکس لایو، تأثیرگذارترین کنسول این نسل دانسته است.[۸][۹] جانشین ایکس‌باکس ۳۶۰، یعنی ایکس‌باکس وان، در تاریخ ۲۲ نوامبر ۲۰۱۳ عرضه شد.[۱۰] در ۲۰ آوریل ۲۰۱۶، مایکروسافت اعلام کرد که تولید سخت‌افزار جدید ایکس‌باکس ۳۶۰ را متوقف خواهد کرد، هرچند این شرکت به پشتیبانی از این پلتفرم ادامه خواهد داد.[۱۱] در ۱۷ اوت ۲۰۲۳، مایکروسافت اعلام کرد که در ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۴، فروشگاه بازی‌های ایکس‌باکس ۳۶۰ دیگر خریدهای جدید را ارائه نخواهد داد و برنامهٔ Microsoft Movies & TV دیگر کار نخواهد کرد، هرچند کنسول همچنان قادر به دانلود محتواهای پیش‌تر خریداری‌شده و ورود به جلسات چندنفره خواهد بود.[۱۲][۱۳]

تاریخچه

فرایند توسعه

در دوران توسعه، با نام‌های «ایکس‌باکس نکست»، «زنون»، «ایکس‌باکس ۲»، «ایکس‌باکس اف‌اس» یا «نکست‌باکس» شناخته می‌شد، ایکس‌باکس ۳۶۰ در اوایل سال ۲۰۰۳ طراحی شد.[۱۴] در فوریهٔ ۲۰۰۳، برنامه‌ریزی برای پلتفرم نرم‌افزاری زنون آغاز شد و به‌سرپرستی جان آلارِد، هدایت می‌شد.[۱۵] در همان ماه، مایکروسافت رویدادی برای ۴۰۰ توسعه‌دهنده در بلویو، واشینگتن برگزار کرد تا حمایت آن‌ها از این سیستم را جلب کند.[۱۵] همان ماه، پیتر مور، رئیس سابق سگا آمریکا، به مایکروسافت پیوست. در ۱۲ اوت ۲۰۰۳، شرکت ATI برای تولید واحد پردازش گرافیکی (GPU) کنسول جدید قرارداد امضا کرد که دو روز بعد به‌صورت عمومی اعلام شد.[۱۶] پیش از عرضهٔ ایکس‌باکس ۳۶۰، چندین کیت توسعهٔ آلفا با استفاده از سخت‌افزار Power Mac G5 اپل مشاهده شدند. این امر به این دلیل بود که پردازندهٔ PowerPC 970 سیستم، همان معماری PowerPC را اجرا می‌کرد که ایکس‌باکس ۳۶۰ در نهایت با پردازندهٔ زنون شرکت IBM اجرا خواهد کرد. هسته‌های پردازندهٔ زنون با استفاده از نسخه‌ای کمی تغییر یافته از معماری PPE پردازندهٔ Cell پلی‌استیشن ۳ توسعه یافتند. به گفتهٔ دیوید شیپی و میکی فیپس، کارکنان IBM «کار خود را از سونی و توشیبا پنهان می‌کردند»، که این دو شرکت شرکای IBM در توسعهٔ پردازندهٔ Cell بودند.[۱۷] جف مینتر برنامهٔ تجسم موسیقی Neon را ایجاد کرد که به همراه ایکس‌باکس ۳۶۰ ارائه شد.[۱۸]

نقد و بررسی

در سال ۲۰۰۹، وب‌سایت IGN ایکس‌باکس ۳۶۰ را به‌عنوان ششمین کنسول بازی ویدیویی بزرگ تاریخ از میان ۲۵ کنسول معرفی کرد.[۱۹] اگرچه ایکس‌باکس ۳۶۰ پرفروش‌ترین کنسول نسل هفتم نبود، وب‌سایت TechRadar آن را تأثیرگذارترین کنسول دانست؛ به‌دلیل تأکید بر توزیع رسانه‌های دیجیتال و بازی‌های آنلاین از طریق Xbox Live و همچنین محبوب‌سازی جوایز دستاوردهای بازی.[۲۰] مجلهٔ PC Magazine ایکس‌باکس ۳۶۰ را نمونه‌ای پیش‌رو برای بازی‌های آنلاین دانست، زیرا «ثابت کرد که جوامع بازی‌های آنلاین می‌توانند در فضای کنسول‌ها شکوفا شوند.[۲۱] پنج سال پس از عرضهٔ ایکس‌باکس ۳۶۰، دوربین حرکت‌سنج Kinect که با استقبال خوبی روبه‌رو شد، عرضه گردید؛ این دستگاه رکورد سریع‌ترین فروش یک کالای الکترونیکی مصرفی در تاریخ را ثبت کرد و طول عمر کنسول را افزایش داد.[۲۲] مجلهٔ Edge ایکس‌باکس ۳۶۰ را دومین کنسول برتر در بازهٔ ۱۹۹۳–۲۰۱۳ معرفی کرد و نوشت: «این کنسول شبکهٔ اجتماعی خود را داشت، امکان گفت‌وگوی میان بازی‌ها فراهم بود، هر هفته بازی‌های مستقل جدید ارائه می‌شد و بهترین نسخهٔ تقریباً هر بازی چندفرمت را ارائه می‌داد. Killzone هم‌سطح Halo نیست و امروزه Gran Turismo هم‌سطح Forza نیست، اما مسئله به انحصاری‌ها مربوط نمی‌شود در نهایت هیچ چیزی نمی‌تواند خروجی PS3 شرکت Naughty Dog را شکست دهد. مسئله دربارهٔ انتخاب‌هایی است که مایکروسافت در دوران ایکس‌باکس اصلی انجام داد. معماری شبیه کامپیوتر به این معنا بود که بازی‌های اولیهٔ EA Sports با نرخ ۶۰ فریم بر ثانیه اجرا می‌شدند، در حالی که روی PS3 تنها ۳۰ فریم بر ثانیه بود؛ Xbox Live باعث شد هر بازیکن وفادار، فهرست دوستان موجود داشته باشد؛ و Halo، انحصاری نسل بعدی موفق مایکروسافت بود. و وقتی توسعه‌دهندگان اکنون بازی‌ها را روی کامپیوتر نمایش می‌دهند، از دستهٔ ۳۶۰ استفاده می‌کنند یک معیار مهم و حیاتی در صنعت.[۲۳]

عرضه و فروش

عرضه

ایکس‌باکس ۳۶۰ در ۲۲ نوامبر ۲۰۰۵ در ایالات متحده و کانادا، ۲ دسامبر ۲۰۰۵ در اروپا و ۱۰ دسامبر ۲۰۰۵ در ژاپن عرضه شد.[۲۴] سپس در مکزیک، برزیل، شیلی، کلمبیا، هنگ‌کنگ، سنگاپور، کرهٔ جنوبی، تایوان، استرالیا، نیوزیلند، آفریقای جنوبی، هند و روسیه نیز عرضه گردید. در سال اول حضور در بازار، این سیستم در ۳۶ کشور عرضه شد که بیش از هر کنسول دیگری در یک سال بود.[۲۵]

فروش

تولید ایکس‌باکس ۳۶۰ تنها ۶۹ روز پیش از عرضه، در ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۵،[۲۶] آغاز شد و مایکروسافت نتوانست تعداد کافی کنسول برای پاسخگویی به تقاضای اولیهٔ مصرف‌کنندگان در اروپا و آمریکای شمالی تأمین کند و در همهٔ مناطق به‌جز ژاپن،[۲۷][۲۸] [۲۹][۳۰]کنسول‌ها بلافاصله پس از عرضه به‌طور کامل به فروش رفتند. در هفتهٔ نخست عرضه، ۴۰ هزار دستگاه در سایت حراج eBay فروخته شد که معادل ۱۰٪ کل موجودی بود.[۳۱] تا پایان سال، مایکروسافت ۱.۵ میلیون دستگاه ارسال کرده بود که شامل ۹۰۰ هزار دستگاه در آمریکای شمالی، ۵۰۰ هزار دستگاه در اروپا و ۱۰۰ هزار دستگاه در ژاپن می‌شد.[۳۲]

در ماه مهٔ ۲۰۰۸، مایکروسافت اعلام کرد که ۱۰ میلیون دستگاه ایکس‌باکس ۳۶۰ فروخته شده و این کنسول «اولین کنسول نسل جاری» است که در ایالات متحده از مرز ۱۰ میلیون دستگاه عبور کرده است. در ایالات متحده، ایکس‌باکس ۳۶۰ تا ژوئن ۲۰۰۸، در فروش کنسول‌های خانگی نسل جاری پیشتاز بود تا اینکه توسط Wii پشت سر گذاشته شد.[۳۳][۳۴][۳۵] تا پایان مارس ۲۰۱۱، فروش ایکس‌باکس ۳۶۰ در ایالات متحده به ۲۵.۴ میلیون دستگاه رسید.[۳۶] بین ژانویهٔ ۲۰۱۱ و اکتبر ۲۰۱۳، ایکس‌باکس ۳۶۰ به مدت ۳۲ ماه متوالی پرفروش‌ترین کنسول در ایالات متحده بود.[۳۷] تا پایان سال ۲۰۱۴، فروش ایکس‌باکس ۳۶۰ از فروش Wii پیشی گرفت و بار دیگر تبدیل به پرفروش‌ترین کنسول نسل هفتم در ایالات متحده شد.[۳۸] در کانادا، تا اول اوت ۲۰۰۸،[۳۹] مجموع فروش ایکس‌باکس ۳۶۰ به ۸۷۰ هزار دستگاه رسید. بر اساس داده‌های Circana، فروش کلی ایکس‌باکس ۳۶۰ در ایالات متحده به ۴۲.۷ میلیون دستگاه رسید.[۴۰][۴۱]

در اروپا، کنسول Xbox 360 تا تاریخ ۲۰ نوامبر ۲۰۰۸، هفت میلیون واحد فروش داشته است.[۴۲] Xbox 360 طی ۱۱۰ هفته به فروش ۲ میلیون واحد در بریتانیا رسید و ۵۰۷ میلیون پوند درآمد ایجاد کرد.[۴۳] طبق گزارش GfK Chart-Track، فروش در بریتانیا تا ژانویه ۲۰۰۹ به ۳.۲ میلیون واحد رسید[۴۴]. علامت ۸ میلیون واحد در بریتانیا تا فوریه ۲۰۱۳ عبور کرد.[۴۵] فروش Xbox 360 بعدها از Wii پیشی گرفت و به بیش از ۹ میلیون واحد رسید، که باعث شد Xbox 360 پرفروش‌ترین کنسول نسل هفتم در بریتانیا شود و همچنین سومین کنسول پرفروش تاریخ در این منطقه لقب گیرد، پس از PS2 و Nintendo DS.[۴۶] بیش از ۱ میلیون واحد نیز در اسپانیا در طول عمر این کنسول فروخته شد.[۴۷]

کنسول Xbox 360 در مارس ۲۰۰۹ فروش خود در ژاپن را به ۱ میلیون واحد رساند و تا ژوئن ۲۰۱۱ به ۱.۵ میلیون واحد رسید.[۴۸] مجموع فروش Xbox 360 در ژاپن برابر با ۱,۶۱۶,۲۱۸ واحد است. اگرچه فروش Xbox 360 در ژاپن ضعیف بوده، اما نسبت به فروش Xbox اصلی که مجموعاً ۴۷۴,۹۹۲ واحد فروخته بود، بهتر عمل کرده است.[۴۹] علاوه بر این، Xbox 360 توانست در هفته منتهی به ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۸ و همچنین هفته منتهی به ۲۲ فوریه ۲۰۰۹، فروش بیشتری نسبت به PlayStation 3 و Wii داشته باشد؛ این دو هفته همزمان با انتشار بازی‌های انحصاری ژاپنی Xbox 360 یعنی Infinite Undiscovery و Star Ocean: The Last Hope بودند.[۵۰] در نهایت، مجله Edge گزارش داد که مایکروسافت نتوانسته بود نفوذ جدی در بازار ژاپن و رقابت با شرکت‌های داخلی سونی و نینتندو داشته باشد؛ و فروش ضعیف در ژاپن باعث شد برخی خرده‌فروشان فروش Xbox 360 را کاهش داده یا حتی به طور کامل متوقف کنند. با این حال،[۵۱] اهمیت پایین بودن فروش در ژاپن ممکن است در رسانه‌ها بیش از حد بزرگ‌نمایی شده باشد، در مقایسه با فروش کلی بین‌المللی.[۵۲]

منطقه / ناحیه تعداد واحد فروخته‌شده (تقریبی)
آمریکای شمالی ≈ ۴۶.۱۶ میلیون واحد
اروپا ≈۲۵.۰۸ میلیون واحد
ژاپن ≈ ۱.۶۶ میلیون واحد
سایر نقاط جهان ≈ ۱۲.۸۵ میلیون واحد
کل جهانی ≈۸۵.۳۷ میلیون واحد

[۵۳]

این کونسول در ان زمان با قیمت ۲۹۹ دلار برای نسخه عادی و ۳۹۹ دلار برای نسخه ویژه ارزه شد[۵۴] و فروختش نزدیک به رقیبه اثلیش یعنی پلی استیشن ۳ بود[۵۵].

مدل‌های ارائه شده

این کنسول در ابتدا به صورت دو مدل CORE PACK و PREMIUM PACK به بازار عرضه شد که مدل CORE PACK این کنسول فاقد هارد درایو و هدست و دسته‌های بی‌سیم بوده ولی مدل PREMIUM PACK دارای هارد دیسک ۲۰GB و دسته‌های بی‌سیم و هدست بود. مدل پرمیوم با ارائه شدن مادر برد فالکون دارای هارد ۶۰ گیگابایتی شد. تا این که سر انجام با معرفی مادربرد جاسپر ساخت مدل پرمیوم هم متوقف شد.

از مدل‌های بعدی که برای این کنسول عرضه شد می‌توان به ARCADE PACK و ELITE PACK و اشاره کرد.

در مدل ARCADE خبری از هارد نبود ولی به جای آن از یک مموری به ظرفیت ۲۵۶ مگابایت استفاده شده بود این مدل در اوایل سال ۲۰۰۸ به بازار عرضه شد در این مدل از فناوری ۶۵ نانومتری برای CPU و GPU استفاده شده‌است. در سال نیمهٔ دوم سال ۲۰۰۹ این مدل دارای ۵۱۲ مگابایت مموری داخلی شد و مموری کارت از پک آن حذف گردید

مدل ELITE را می‌توان کامل‌ترین پک این کنسول نامید. رنگ این مدل مشکی می‌باشد. با ارائه بازی ندای وظیفه: جنگاوری نوین ۲ دو باندلی از اکس‌باکس شامل هارد ۲۵۰ گیگا بایتی و دو دسته بیسیم به علاوه یک عدد از بازی ندای وظیفه: جنگاوری نوین ۲ ارائه شد. این اولین نوع اکس‌باکس با هارد بیشتر از ۱۲۰ گیگابایت بود. بعدها باندل‌های دیگری نیز شامل هارد ۲۵۰ گیگابایتی مثل باندل فورزا موتور اسپورت ارائه شدند. این کنسول از ابتدای تولید تا به امروز شامل سه ویرایش مختلف شامل نوع استاندارد یا کنسول Phat، نوع Xbox 360 Slim S که به عنوان اسلیم شناخته می‌شود و در آخر نوع Xbox 360 E که در طراحی مشابهت کلی به Xbox One دارد، همچنین این کنسول به‌طور کلی در هشت مادر برد مختلف ساخته شد که به ترتیب از چپ به راست شامل Xenon , Zephyr, Falco, Opus, Jasper,Trinity, Corona , Winchester می‌باشد که هر کدام نیز شامل ورژن‌های مختلف هستند. آخرین مادربرد این کنسول در ویرایش Phat مادر برد جاسپر است، سری اسلیم نیز ابتدا با مادربرد ترینیتی و سپس کرونا عرضه شد که با انتشار آن تقریباً تمامی مشکلات حرارتی این کنسول مرتفع گردید، نوع آخر، Xbox 360 Slim E است که علیرغم تغییر نه چندان محسوس در اندازه آن سوپر اسلیم نیز خوانده می‌شود و با دو مادربرد کرونا و در نهایت وینچستر روانه بازار شد.

مدل Slim ۱۵ درصد کوچکتر از مدل‌های پیشین است و دارای هارد داخلی ۲۵۰ گیگابایتی است. تعداد پورت‌های USB در این مدل از سه پورت به ۵ پورت افزایش یافته‌است. این مدل همچنین دارای wifi بدون نیاز به سیم می‌باشد. رنگ کنسول به مشکی براق در اولین عرضه (مانند رقیبش پلی استیشن ۳) در مقایسه با رنگ مشکی مات مدل‌های الایت تغییر یافته‌است. این مدل همچنین علاوه برداشتن خروجی HDMI دارای خروجی صدای نوری نیز هست. به علاوه دکمه‌های کنسول از فشاری به تاچ تغییر یافته‌است. این مدل همچنین از رم ریدرها نیز پشتیبانی. جالب اینجاست که تا بهمن ماه سال ۱۳۹۰ هکرها نتوانسته بودند این کنسول را هک کنند. با تولید این کنسول مایکروسافت اعلام کرده‌است تولید باقی مدل‌ها متوقف شده و فقط این مدل تولید خواهد شد.

لوازم جانبی

کینکت برای اکس‌باکس ۳۶۰
مقالهٔ اصلی: کینکت

کینکت

کینکت برای اکس‌باکس ۳۶۰ (Kinect for Xbox ۳۶۰) یا به‌طور ساده کینکت که به‌طور کلی نام پروژه‌اش پروژه ناتال (Project Natal) نام داشته نام وسیله ایست که منجر به استفاده از بازی‌های رایانه‌ای بدون استفاده از هیچگونه کنترلگری می‌شود. البته تنها استفادهٔ آن در مورد بازی‌های رایانه‌ای نبوده بلکه می‌توان از آن در تمامی موارد سرگرمی همانند تماشای فیلم و گوش دادن به موسیقی استفاده نمود. این وسیله توسط شرکت آمریکایی مایکروسافت (Microsoft) ساخته شده‌است و بر روی دستگاه بازی اکس‌باکس ۳۶۰ (Xbox ۳۶۰) قابل استفاده است.
مرجع این وسیله بر پایهٔ یک دوربین با دو عدد لنز و یک درگاه مادون قرمز است که درگاه مادون قرمز و یکی از دوربین‌ها برای تشخیص عمق تصاویر است و دوربین دیگر هم که یک دوربین رنگی (RGB) است برای تشخیص تصاویر می‌باشد. این دوربین به کاربران اکس‌باکس ۳۶۰ اجازه می‌دهد تا بدون لمس کردن هیچ کنترلگری بتوانند تمامی اجزای موجد بر صفحه را به کنترل خود در بیاورند. این دوربین حتی توانا به درک و تشخیص صداهای کاربر خود نیز می‌باشد و با تشخیص آن‌ها قادر به انجام فرمان آمده از سوی کاربر است.
برنامه‌ای که برای آغاز دسترسی مردم به این وسیله در نظر گرفته شده‌است به این شرح است که فروش این دستگاه ابتدا در تاریخ ۴ نوامبر ۲۰۱۰ از شمال آمریکا شروع شد و سپس در سراسر جهان برای متقاضیان عرضه شد.
پک کامل این دستگاه شامل یک دستگاه «اکس‌باکس ۳۶۰ باریک» با حافظهٔ ۲۵۰ گیگابایت به همراه بازی «ماجراجویی‌های کینکت» و یک دستگاه دوربین کینکت است.

پروژه ناتال

پروژه ناتال در کنفرانس E۳ ۲۰۰۹ توسط مایکروسافت معرفی شد و در اواخر سال ۲۰۱۰ به بازار وارد شد. در این پروژه، یک مکانیزم کنترل‌کننده با استفاده از تکنیک‌های پردازش صدا و تصویر به اکس‌باکس اضافه شد، به صورتی‌که استفاده‌کننده می‌تواند تنها با حرکت اجزا بدن خود و بدون استفاده از هیچگونه دستگاه کنترل‌کننده به هدایت و استفاده از بازی‌ها و امکانات اکس‌باکس بپردازد.[۵۶] اسم این پروژه بعدها به کینکت (kinect) تغییر یافت.

سخت افزار

واحد پردازشگر گرافیکی این دستگاه پکیج یا بسته‌ای است که از دو بخش مجزا تشکیل گردیده مشتمل بر یک Chip طراحی شده توسط ATI به نام Xenos و یک daughter die ساخت کمپانی NEC که ۱۰ مگابایت حافظه جاسازی شده (eDRAM) دارد.

این پردازشگر مجموعاً از ۳۳۷ میلیون ترانزیستور ساخته شده و در کلاک ۵۰۰ مگاهرتز کار می‌کند.

به شکرانه این معماری و daughter die واحد پردازشگر گرافیکی توانایی اعمال[۵۷] Anti Aliasing 4X و Motion Blur را بدون کمترین هدر دهی توان پردازشی دارد.[۵۸]

همچنین Xenos اولین[۵۹] پردازشگر گرافیکی بوده که از قابلیت[۶۰] Unified shader model یا مدل سایه‌زنی یکپارچه استفاده کرده به‌طوری‌که قابلیتی شبیه به اون تا یک سال و نیم بعد[۶۱] یعنی در January ۳۰، ۲۰۰۷ که برای اولین بار در GPUهای کامپیوترهای شخصی مورد استفاده قرار گرفت منحصراً در اختیار Xenos بوده.

(توجه: با پردازنده Xeon اینتل اشتباه گرفته نشود)

زنون نام واحد پردازشگر مرکزی در اکس‌باکس ۳۶۰ است. اسم کد این پردازنده[۶۲] Waternoose در آی‌بی‌ام و XCPU در مایکروسافت است و بر اساس تکنولوژی پاور پی‌سی پایه‌ریزی شده.

این پردازنده متشکل شده از ۳ هسته مستقل ولی متقارن که بر روی یک چیپ جاسازی شدن و هر هسته دو رشته متقارن سخت‌افزاری دارد که مجموعاً می‌شوند ۶ رشته برای کل پردازنده و در هر رشته ۱۲۸ دستورالعمل رجیستر ۱۲۸ بیتی دارد.[۶۳]

هر هسته مستقلاً ۳۲KB کشه سطح L۱ و کل پردازنده ۱MB کشه ۲۵۶Bit سطح L۲ یه صورت اشتراک گذاشته[۶۴] شده میان هر ۳ هسته دارد که کشه L۲ در نصف کلاک پردازنده و با پهنای باندی برابر با ۵۱٫۲ گیگابایت بر ثانیه (۲۵۶bit × 1600Mhz) کار می‌کند.[۶۵]

این پردازنده مجموعاً ۱۶۵ میلیون ترانزیستور دارد که در ابتدا با تکنولوژی ۹۰nm ساخته شده بود ولی قرار است تکنولوژی ساخت آن تا ۴۵nm ارتقا پیدا کند.[۶۵]

به‌طور کلی و با توجه به دستور العملهای جاسازی شده می‌توان این پردازنده را یک پردازنده مخصوص برای شتاب دهی گرافیکهای سه بعدی و فیزیک در بازی‌ها به حساب آورد.[۶۶][۶۷]حافظه

این کنسول ۵۱۲MB برای مدل‌های پیشین و ۴GB برای مدل اسلیم و سوپر اسلیم حافظه DDR III دارد که در کلاک ۷۰۰Mhz و در نهایت به دلیل ساختار نرخ داده‌ای دو برابر (Double data rate) این نوع حافظه در کلاک مؤثر ۱۴۰۰Mhz کار می‌کند.

معماری حافظه در اکس‌باکس ۳۶۰ به صورت ساختار حافظه یکپارچه (unified memory architecture) می‌باشد، بدین صورت که حافظه مابین CPU و GPU به اشتراک گذاشته شده‌است.[۶۸]

این ساختار حافظه انعطاف‌پذیر یه CPU و GPU اجازه می‌دهد که در مواقع حساس هر کدام به حافظه بیشتری دسترسی پیدا کنند.

کرک کنسول

این کنسول در همان روزهای اول ارائه هک شد. تاکنون تعداد زیادی مود چیپ برای آن ساخته شده‌است ولی هکرها توانسته‌اند با هک کردن فریم ویر درایور کنسول آن را کرک نرم‌افزاری هم کنند. از مزایای کرک نرم‌افزاری به سخت‌افزاری امکان بروز رسانی آن می‌باشد. با کرک شدن این کنسول امکان اجرای دیسک‌های کپی با آن به عمل آمده‌است.همچنین با هک های جیتگ و ریست گلیچ میتوان نرم افزار های آن و املاتور هایی که با آنها میتوان بازی های کنسول های دیگر را اجرا کرد میتوان اجرا کرد یکی از نرم افزار های قدرتمند هم فری استایل ۳ هست که با آن میتوان سرعت فن را کم و زیاد کرد همچنین میتوان آپدیت بازی های کنسول ایکس باکس ۳۶۰ را هم میتوان نصب کرد. اگرچه این کار خالی از مخاطره نیست. طبق روال چند سال اخیر مایکروسافت اقدام به شناسایی کردن کنسول‌های کرک شده‌ای که مشغول بازی کردن در لایو هستند می‌کند و با بن کردن آن‌ها مانع از ادامه فعالیت آن‌ها در محیط لایو می‌شود و بعضاً مشکلات دیگری مثل عدم امکان ذخیره بازی‌ها روی هارد را سبب می‌شود. در آخرین موج بن (بن ویو ban wave) مایکروسافت موفق شد بیش از یک میلیون کنسول کرک شده در سرتاسر جهان را بن کند.

بازی‌ها

جستارهای وابسته

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ایکس‌باکس ۳۶۰ موجود است.
  1. ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Xbox_360_hardware#Connectivity_to_accessories
  2. ↑ By Chris Morris, CNN/Money. «Microsoft introduces next generation Xbox - May. 13, 2005». money.cnn.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  3. ↑ "The 10 Greatest Video Game Consoles of All Time" (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  4. ↑ "Is the Xbox 360 the Elusive Living Room PC?". PCMAG (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  5. ↑ published, Jon Hicks (2013-11-06). "How the Xbox 360 won the console war". TechRadar (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  6. ↑ "E3 2010: New $200 Xbox 360 planned, Elite & Arcade getting $50 price cut - News". e3.gamespot.com (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  7. ↑ «E3 2013 Reveals New Xbox 360 Console Model And Introduces Free Games For Gold Members» (به انگلیسی). The Inquisitr. ۲۰۱۳-۰۶-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  8. ↑ published, Jon Hicks (2013-11-06). "How the Xbox 360 won the console war". TechRadar (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  9. ↑ Noonan، Keith. «Has Microsoft Dodged Its Xbox One Disaster?». www.fool.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  10. ↑ «Microsoft unveils Xbox One next-generation console» (به انگلیسی). BBC News. ۲۰۱۳-۰۵-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  11. ↑ Xbox، Phil Spencer, Head of (۲۰۱۶-۰۴-۲۰). «Achievement Unlocked: 10 Years – Thank You, Xbox 360». Xbox Wire (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  12. ↑ Axon, Samuel (2023-08-17). "End of the road: The Xbox 360 game marketplace will shut down". Ars Technica (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  13. ↑ Editor، Mike Nelson, Xbox Wire (۲۰۲۳-۰۸-۱۷). «The Xbox 360 Store Will Close July 2024, But You Can Keep Playing Your Favorite Games». Xbox Wire (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  14. ↑ Xbox، Phil Spencer, Head of (۲۰۱۶-۰۴-۲۰). «Achievement Unlocked: 10 Years – Thank You, Xbox 360». Xbox Wire (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  15. ↑ ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ «The Xbox 360 Uncloaked: Chronology of Xbox History, 2002 | A+E Interactive». blogs.mercurynews.com (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  16. ↑ «ATI wins bid for next Xbox - CNET News». CNET. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  17. ↑ "Playing the Fool - WSJ.com". online.wsj.com (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  18. ↑ Stuart، Keith (۲۰۰۵-۰۷-۰۵). «Jeff Minter vs Xbox 360: how Microsoft bought the light synth vision» (به انگلیسی). The Guardian. شاپا 0261-3077. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  19. ↑ «Xbox 360 is number 6 - IGN». www.ign.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  20. ↑ published, Jon Hicks (2013-11-06). "How the Xbox 360 won the console war". TechRadar (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  21. ↑ "The 10 Greatest Video Game Consoles of All Time" (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  22. ↑ «Game Over: Fastest Selling Tech Device In History to End Console War» (به انگلیسی). Yahoo Finance. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  23. ↑ «The ten best consoles: our countdown of the greatest gameboxes of the last 20 years | Features | Edge Online» (به انگلیسی). Edge Online. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  24. ↑ «Xbox 360 launch date is November 22» (به انگلیسی). Engadget. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  25. ↑ Perry, Douglass C. (2006-10-18). "Microsoft Spreads 360 Love". IGN (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  26. ↑ "Microsoft cooking 360 figures? - News at GameSpot". www.gamespot.com (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  27. ↑ «Shortages spoil Xbox 360 launch» (به انگلیسی). ۲۰۰۵-۱۱-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  28. ↑ Paul Gurnhill for xbox365.com. «Xbox 360 Launch Takes Europe By Storm». www.xbox365.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  29. ↑ «TG Daily - Retailers sell out of initial Xbox 360 shipment». www.tgdaily.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  30. ↑ «Xbox 360 sells out within hours» (به انگلیسی). ۲۰۰۵-۱۲-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  31. ↑ "40,000 Xbox 360s Sold on eBay - Edge Magazine". www.next-gen.biz (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  32. ↑ «Wayback Machine». www.microsoft.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  33. ↑ «Microsoft unveils Xbox One next-generation console» (به انگلیسی). BBC News. ۲۰۱۳-۰۵-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  34. ↑ «E3: Nintendo Wii pulls ahead of Xbox 360 in console sales : The Technology Chronicles». www.SFGate.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  35. ↑ «NPD: PS3 sales spike on MGS4 - News at GameSpot». www.gamespot.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  36. ↑ "GameStop Details Europe, U.S. Installed Base For Consoles" (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  37. ↑ Bishop، Todd (۲۰۱۳-۰۸-۰۲). «Xbox 360 vs. Wii vs. PS3: Who won the console wars?». GeekWire (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  38. ↑ «Xbox One Closes a Record-Breaking Holiday and Looks Ahead to 2015 - Xbox Wire | Ghostarchive». ghostarchive.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  39. ↑ "Nintendo Wii surpasses mark of one million consoles sold in Canada". www.fftimes.com (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  40. ↑ «Mat Piscatella (@matpiscatella.bsky.social)». Bluesky Social. ۲۰۲۵-۱۱-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  41. ↑ D'Angelo، William (۲۰۲۵-۱۱-۲۲). «Call of Duty: Black Ops II is the Best-Selling Xbox 360 Game in the US, Console Sold 42.7M Lifetime» (به انگلیسی). VGChartz. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  42. ↑ "GamesRadar+". GamesRadar+ (به انگلیسی). 2025-12-24. Retrieved 2025-12-25.
  43. ↑ B2B, Christopher Dring Head of Games (2022-10-13). "PS5 hits 2m UK sales, making it the fourth fastest-selling games console of all time". GamesIndustry.biz (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  44. ↑ «Console installed base reaches 22m in UK | GamesIndustry.biz | Ghostarchive». ghostarchive.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  45. ↑ "Xbox 360 set to surpass Nintendo Wii's UK sales record" (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  46. ↑ B2B, Christopher Dring Head of Games (2022-10-13). "PS5 hits 2m UK sales, making it the fourth fastest-selling games console of all time". GamesIndustry.biz (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  47. ↑ «Así han evolucionado las ventas de Xbox One en España en los últimos años» (به اسپانیایی). Vandal. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۵.
  48. ↑ archive (تابستان 2010). archive (به انگلیسی) https://archive.today/20210415152707/https://www.eurogamer.net/articles/xbox-360-sells-1-million-in-japan. Retrieved زمستان 2025. {{cite web}}: Check date values in: |تاریخ بازبینی= (help); Missing or empty |title= (help)
  49. ↑ Partis, Danielle Partis (2022 زمستان). "Xbox has sold 2.3 million consoles in Japan over 20 years". GamesIndustry.biz (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25. {{cite web}}: Check date values in: |تاریخ= (help); More than one of |نویسنده= و |نام خانوادگی= specified (help)
  50. ↑ Editor, Rob Fahey Contributing (2014-10-03). "Japan is just a symptom of Xbox' problems". GamesIndustry.biz (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25. {{cite web}}: |نام خانوادگی= has generic name (help)
  51. ↑ "Xbox 360: dead in Japan? - Edge Magazine". www.next-gen.biz (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25.
  52. ↑ Editor, Rob Fahey Contributing (2014-10-03). "Japan is just a symptom of Xbox' problems". GamesIndustry.biz (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-25. {{cite web}}: |نام خانوادگی= has generic name (help)
  53. ↑ "How Many Xbox 360 Units Sold? Official Lifetime Sales Revealed". www.accio.com (به انگلیسی). 2025-08-15. Retrieved 2025-12-10.
  54. ↑ Source، Microsoft (۲۰۰۵-۰۸-۱۷). «Microsoft Announces Xbox 360 Price for Europe and North America: Starts at $299.99 U.S./€299.99/£209.99». Source (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۱۰.
  55. ↑ https://www.vgchartz.com/ (https://www.vgchartz.com/). https://www.vgchartz.com/ (به https://www.vgchartz.com/) https://www.vgchartz.com/. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک); پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک); پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک)
  56. ↑ «Xbox.com | Project Natal». بایگانی‌شده از اصلی در ۹ ژوئیه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۸ ژوئیه ۲۰۰۹.
  57. ↑ «Xbox 360 Interview: Todd Holmdahl - Xbox». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ آوریل ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۰۸.
  58. ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Xbox_360_hardware
  59. ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Radeon_R600#Unified_shaders
  60. ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Unified_shader_model
  61. ↑ «Sony PS۳ ۲۷۵٬۰۰۰٬۰۰۰ polygons per second vs Xbox ۳۶۰'s ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ : Product Reviews Net». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ مارس ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۰۸.
  62. ↑ «Electronic Business - Learning from failure - ۵/۱/۲۰۰۶ - Electronic Business - CA۶۳۲۸۳۷۸». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ فوریه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۰۸.
  63. ↑ Just like being there: Papers from the Fall Processor Forum 2005: Application-customized CPU design
  64. ↑ Just like being there: Papers from the Fall Processor Forum 2005: Application-customized CPU design
  65. ↑ ۶۵٫۰ ۶۵٫۱ http://en.wikipedia.org/wiki/Xenon_(processor)
  66. ↑ «Just like being there: Papers from the Fall Processor Forum 2005: Application-customized CPU design». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ ژانویه ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۰۸.
  67. ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/AltiVec#VMX128
  68. ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Xbox_360_hardware#Memory_and_system_bandwidth

پیوند به بیرون


Pusat Layanan

UNIVERSITAS TEKNOKRAT INDONESIA | ASEAN's Best Private University
Jl. ZA. Pagar Alam No.9 -11, Labuhan Ratu, Kec. Kedaton, Kota Bandar Lampung, Lampung 35132
Phone: (0721) 702022
Email: pmb@teknokrat.ac.id